رنج برنج ، داستان برنج از شالیزار تا سفره

رنج برنج ، داستان برنج از شالیزار تا سفره

شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر

     بهار که به شمال بیایی ، زنان و مردان شالیکار را می‌بینی که از سپیده ی صبح تا غروب آفتاب، پاها تا زانو در گل و کمر خمیده ، در حال نشا یا وجین برنج هستند، کاری پر رنج و مشقت که شرجی بودن هوای شمال ، آنرا سخت و طاقت‌فرسا می کند . برای اینکه رنج شالیکاری را باور کنی باید به چهره ی زنان و مردان شالیکار به دقت نگاه کنی تا پینه ی دستان و چین و چروک صورت‌شان را به خوبی ببینی .

     رنج و برنج دو واژه ی همنشین برای زنان و مردان شالیکارند . هر چند قصه پر غصه ی تولید برنج در شمال را نمیتوان بصورت کامل و ملموس بیان نمود و در قاب تصویر کنجاند ، ولی میکوشیم تا گوشه ای از زحمات شالیکاران سختکوش شمال را برایتان در قاب تصویر بازگو نماییم .

     همینکه آفتاب فروردین از مشرق سربرآورد و نوروزخوانان مژده آمدن بهار را سر دادند ، تلاش طاقت فرسای زنان و مردان شالیکار شمالی ، آغاز میشود .

    مرد شالیکار بیل بر دوش به صحرا میرود تا زمین را برای کاشت شالی آماده نماید و زن شالیکار هم بذر برنج را آماده ی انتقال به خزانه می کند .

شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر / حاج نورالدین غلامزاده عسکری
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر

     بذر که جوانه زد باید به خزانه منتقل شود . روز انتقال بذر به خزانه که به تیم شنی ( بذرپاشی ) معروف است ، همه ی اعضای خانواده به یاری پدر می شتابند .

شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر / حاج نورالدین غلامزاده عسکری
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر / کربلایی روزبه محسنی عسکری
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر

   تا جوانه زدن و آماده شدن نهال برنج ، مرد شالیکار شالیزار را آماده ی نشای برنج می کند . شالی تشنه ی آب است و شالیزار باید همچون کف دست صاف باشد تا آب همیشه در پای شالی باشد .

شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر / حاج جعفر محسنی عسکری
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر

   پرستوها که می آیند نهال آماده ی انتقال به شالیزار است !! ، دوستان و همسایگان به کایری ( کمک و یاری ) مرد شالیکار می آیند و تیم کنی ( کندن نهال ) را انجام می دهند . جوانان فامیل هم نهال را در سطح شالیزار پخش می کنند .

شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر / حاج نورالدین غلامزاده عسکری
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر / کربلایی حسین غلامزاده عسکری
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر

    صبح روز بعد ، نشاگرها کار نشای برنج را انجام می دهند . کاری بسیار سخت و طاقت فرسا که ساعتها به طول می انجامد و نشاگر باید تا زانو در گل و با کمر خمیده به عقب راه برود و نهال ها را با فاصله ی مناسب در شالیزار بکارد.

شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر

    نهال برنج که قد می کشد ، علفهای هرز هم در کنارش رشد می کنند و مانع رشد نهال میشوند . زنان و مردان شالیکار در کنار هم شالیزار را وجین می کنند .

شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر

    با فرارسیدن فصل تابستان ، آب و آتش دست در دست هم می دهند و شالی رشد کرده و به خوشه می نشیند . خوشه ها هر چه پربارتر می شوند سر خمیده تر شده و با کمک آفتاب سوزان مردادماه دانه های سفید برنج ، سفت و سفت تر میشوند .

شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر

     خوشه که رسید ، زنان و مردان دروگر با داس خوشه چینی می کنند . در روش سنتی خوشه ها از مزرعه جمع آوری ( کسوگیری ) شده و در گوشه ای از شالیزار کوپا میشوند تا زمان خرمنکوبی فرابرسد .

شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر / کربلایی رحیم نجفی زینی
شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر

     روز خرمنکوبی روز شادی شالیکار است و او زحمت یک سال تلاش خود را به منزل می برد . بخشی از محصول را برای آذوقه ی خانواده نگه می دارد و بقیه را روانه بازار می کند تا این برکت الهی زینت بخش سفره های ما باشد .

شالیکاری در روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر

      امیدوارم ما هم با صرفه جویی و عدم اسراف ، قدردان زحمات طاقت فرسای شالیکاران زحمتکش شمالی باشیم .

رنج برنج

تهیه و تنظیم : مهندس عسکری – روستای عسکرآباد شهرستان بهشهر ۰۹۳۹۲۶۱۴۰۳۹

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *