عروسی در روستای زاوشت / بناب

عروسی در روستای زاوشت / بناب

زندگی در روستاها تحت نفوذ خان وخا ن خانان ،روحیه تلاش ،فعالیت ،ابتکار ونوآوری را از روستاییان گرفته بود وروستایی اکثرا هرچه داشت مال ارباب بود ارباب سالاری فرهنگ واعتقادات خاص خود را داشت که میتوان گفت این فرهنگ سابقه ای ۲۵۰۰ ساله داشته که در آن اربابان نسل به نسل رعیت را در استعمار خود داشتند این فرهنگ به صورتی پنهانی ترویج میگشت تا با آن مردم در عمق نداری وبی چیزی فرو بروند ترویج فرهنگ اربابی در روستاها مالکین بزرگ بودند وچون رعیت هیچ چیز از خود نداشت لذا اربابان هر چه را که میخواستند میتوانستند در سایه فرهنگ استعماری خویش روستایی را در خدمت خود داشته باشند .این فرهنگ شاید در ظاهر قدری خوب به نظر برسد ولی با بررسی جزییات متوجه میشویم فرهنگی که ایشان به رعایا تحمیل میکردند جنبه عقب ماندگی ، بی خبری،فقر ونداری بود. کشاورز روستایی دار وندارش برای ارباب بود واو فقط بازیگری بود که نوشته اش در دست خان وارباب بود.با توجه به تحمیل فرهنگ استعماری اربابی ،در درون جامعه نیز رعایا خرده فرهنگ خود را داشتند که این خرده فرهنگها در نوع خود جالب بودند .هرچند با برنامه اصلاحات ارضی ظلم وستم از رعایا وروستاییان برچیده شد ولی در کنار آن خرده فرهنگهای جالب رعایا نیز از بین رفت .از قبیل مراسمات عروسی،بازیها،تفریحات ودهها مراسم دیگر که در نوع خود در گوشه وکنار ایران دارای جذابیت خاص خود بود .هرچند میتوان گفت که اکثر آن مراسمات وفرهنگهای مربوط به آن با گسترش وسایل ارتباط جمعی وسطح معلومات مردم ازیبن رفته است.از مراسمات زاوشت که میتوان نگاهی گذارا به تاریخ آن نمود مراسم عروسی میباشد و میتوان آن را در چهار دوره بررسی کرد.
دوره اول:این دوره سابقه چند هزار ساله دارد ومربوطه به دوره ارباب ورعیت است وتا اواخر دهه ۴۰ ادامه داشت .دراین دوره از انجاییکه زندگی به شکل کاملا ساده بوده لذا عروسیها در طویله ها برگزار میشده است شاید اندکی مضحک باشد ولی چون تشریفات به شکل امروزی نبوده ورعیت چیزی از خود نداشت لذا در روستا چندین تن از خرده مالکین طویله های بزرگ داشتند در کنار طویله سکوهایی ساخته شده بود وچون عروسیها در زمستان برگزار میشد طویله ها مکانی بزرگ وگرمی بود به این دلیل مراسم در آنجا برگزار میشد حتی در زمستان همین سکوهای طویله ها که فقط در چندین خانه ی برخی خرده مالکان بود مکانی برای شب نشینیها وقصه خوانی گشته بود
مراسم عروسی با اشعار عاشیق وهمراه آن که بالابانچی بود شروع میشد وعاشق با مقدمه ای از اشعار عرفانی شروع به خواندن میکرد ودر اشعار خود شعرهایی از معراج نامه وحقایقی از انسانیت به زبان ترکی میخواند .روز بعد که موقع آوردن عروس بود ابتدا داماد به حمام ذامادی میرفت وبا ساق دوش وسول دوش خود از حمام به منزل مراجعت میکرد ودر حیاط منزل عاشیق همراه با دهل زن شروع به نواختن میکردند در این میان افرادی از بزرگان یا پهلوانان شروع به کشتی گیری میکردند وهرکدام همدیگر را به رزمگاه میخواندند وهمزمان دهل زن طبل رزم را میکوبید و طرفین اقدام به کشتی میکردند ودر بین کشتی با اشعاری در مدح امام علی وبا توسل جستن به ایشان طرف مقابل را به هماوردی میخواستند.بعد از اتمام کشتی دسته موسیقی وفامیلهای داماد جهت آوردن عروس به خانه عروس میرفتند ودر آنجا یک ساعت مراسم کشتی همراه با نواختن طبل آغاز میشد ولی این بار کسی که در منزل داماد برنده شده بود از فامیلهای عروس همرزم میخواست .بعد از اتمام کشتی پدر عروس دعای خیر به دخترش میداد وعروس را به پدر یا بزرگ داماد تحویل مینود وعروس سوار براسب همراه با آواز دهل وبالابان وشادی وهلهله کنان راهی خانه ی بخت میشد .

دوره دوم:این دوره از اوایل دهه ۵۰ شروع شده وتا انقلاب ادامه داشت با توجه با دگرگونی زندگی روستایی ،روستاییان خانه وکاشانه ای درخور داشتند ودیگر عروسیها نه در طویله بلکه در منزل خود داماد برگزار میشد ودر شبی که به شب حنا معروف است عاشیق باز به سرودن اشعار میپرداخت ولی دیگر خبر از کشتی ویا آوردن عروس با اسب نبود. روز بعددامادبه همراه ساق دوش وسولدوش خود بعد از استحمام در حمام روستا به منزل میامد وبعد از تعریف وتمجید عاشیق از داماد وفامیلهای وی جهت آوردن عروس به منزل عروس میرفتند وبا کسب اجازه از پدر عروس،وی دعای خیر به دخترش میداد وعروس با ماشین راهی خانه بخت میشد.

دوره سوم :این دوره همزمان با شروع انقلاب وجنگ تحمیلی آغاز گردید و میتوان گفت که انقلاب وجنگ تحمیلی خود بوجود آورنده این دوره میباشد که در آن با توجه به فضای انقلاب وجنگ ویژگیهای مخصوص به خود را دارد در این دوره اثری از عاشیق وخواننده در مجالس عروسی دیده نمیشود ودر این مراسمات اطرافیان داماد خود برگزارکننده مراسم هستند وهرکس صدای خوشی داشت در این مجالس شروع به خواندن میکرد واگر کسی نیز دبه زدن بلد بود با کوبیدن دبه آب خالی خواننده را همراهی میکرد.

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *